
'De helft van de Amerikanen eet glutenvrij'; next. checkt
NRC.NEXT
13 mei 2015 woensdag
Section: weten
 Steffi Weber
Dat werd gezegd in de Keuringsdienst van Waarde. 
Elke zichzelf respecterende supermarkt heeft het inmiddels wel in de schappen: glutenvrije producten. Steeds meer mensen mijden het eiwit, dat voorkomt in veel graansoorten en bijvoorbeeld zorgt voor de elasticiteit van brood. 
In Amerika is het helemaal een hype: ,,Al meer dan de helft van de bevolking in Amerika eet glutenvrij", zei professor voedingsleer Fred Brouns van de Universiteit Maastricht onlangs in het KRO-programma Keuringsdienst van Waarde. 
Lezer Chris van der Kruit is verbaasd: ,,Ik eet zelf al een aantal jaar glutenvrij omdat ik coeliakie heb en weet dat het een lastig en vrij prijzig dieet is", mailt hij. Dat de helft van de Amerikanen glutenvrij zou eten kan hij dan ook moeilijk geloven. We gaan het checken. 
Brouns verwijst naar een rapport van het Amerikaanse onderzoeksbureau NPD Group uit 2013 waaruit blijkt dat 30 procent van de Amerikanen probeert minder gluten te eten of het eiwit helemaal te laten staan. Dit percentage is volgens Brouns in de afgelopen jaren 'drastisch' gestegen en zou nu op meer dan 50 procent liggen, schrijft hij in een e-mail. Een bron voor die laatste bewering vinden we niet. Brouns verwijst alleen naar een onderzoek van de Canadese televisiejournalist Mark Kelley waaruit blijkt dat 56 procent van de Canadezen probeert minder gluten te consumeren. 
Eerst even terug naar lezer Van der Kruit. Hij behoort tot de weinigen die écht geen gluten mogen eten. Ongeveer 1 procent van de mensen lijdt aan glutenintolerantie en krijgt van het eiwit een ernstige darmaandoening genaamd coeliakie (spreek uit als seuliakíe). Daarnaast is er een groep met glutenovergevoeligheid. Deze mensen - hoeveel het er precies zijn is niet bekend - worden niet ernstig ziek van het eiwit, maar krijgen door gluten wel last van klachten. De rest van de mensen die glutenvrij eten, doet dit dus zonder medische reden. 
Terug naar de stelling van voedingswetenschapper Brouns. Letterlijk opgevat betekent 'glutenvrij eten' dat men helemaal geen gluten meer tot zich neemt. Dus: geen brood, geen pasta en geen koekjes. Gluten, het Latijnse woord voor lijm, wordt bovendien ook vaak gebruikt als bindmiddel in sausen en soepen. Van der Kruit heeft een punt, zo'n dieet is niet bepaald een piece of cake. 
De bewering dat de helft van de Amerikanen glutenvrij eet is dan ook niet waar. ,,Uit onderzoek blijkt dat vorig jaar slechts 11 procent van de huishoudens in de Verenigde Staten iemand in huis had die een glutenvrij dieet volgt", mailt Kim McLynn van de NPD Group. 
Dat was ook niet wat Brouns bedoelde, zo laat hij weten. Hij had het niet over de groep die compleet glutenvrij eet maar over mensen die glutenvrije producten kopen. Mensen dus, die proberen hun glutenconsumptie terug te schroeven. 
Klopt Brouns' bewering in dat geval wél? 
Nou, nee. Uit het NPD Group-onderzoek waar Brouns naar verwijst, blijkt dat inderdaad dat zo'n 30 procent van de Amerikanen in 2013 probeerde minder gluten te eten. Hoeveel het er nu zijn, is niet bekend. Het zullen er zeker niet minder zijn geworden, mailt McLynn, ,,omdat het een groeiende trend is". 50 procent lijkt haar echter te hoog, laat ze telefonisch weten. 
Volgens Mintel, een ander onderzoeksbureau, ligt dat percentage ook lager. ,,22 procent van de volwassenen in Amerika eet wel eens eet glutenvrije varianten van voedsel", mailt Mintel-woordvoerster Anna Noetzel, verwijzend naar onderzoek uit 2014. 
Elf procent van de Amerikaanse huishoudens heeft iemand in huis die een glutenvrij dieet volgt, zo bleek vorig jaar uit onderzoek. Als we het hebben over Amerikanen die proberen hun glutenconsumptie te minderen, dan ligt het percentage - afhankelijk van welk onderzoek je bekijkt - tussen de 22 en iets boven de 30 procent. We beoordelen de stelling dat ruim 50 procent van de Amerikanen glutenvrij eet daarom als onwaar. 
 